Van de bijna 215000 Vlaamse werkzoekenden heeft meer dan de helft, 53%, geen enkel rijbewijs.
Dat blijkt uit een antwoord op een parlementaire vraag van Vlaams volksvertegenwoordiger Robrecht Bothuyne (cd&v): ‘Dat is problematisch; voor bijzonder veel knelpuntvacatures wordt een rijbewijs B gevraagd. Niet alleen in de transportsector, maar ook in de bouw, dienstencheque-sector, thuiszorg en -verpleging, bewakingssector, enzovoort is dat standaard. En wat nog erger is… VDAB doet hier niks meer aan. De opleidingen voor rijbewijs B zijn wegbespaard.’
Eind december 2024 hadden 104.881 werkzoekenden zonder werk (59.433 mannen en 45.448 vrouwen) minstens 1 geregistreerd rijbewijs. In deze groep waren er 102.212 werkzoekenden met een rijbewijs B, 4.104 met een rijbewijs C en 1.206 met een rijbewijs D. 109.915 werkzoekenden (51.618 mannen en 58.297 vrouwen) hebben géén enkel rijbewijs.
Voormalig minister van werk Hilde Crevits had in 2021 middelen vrijgemaakt om werkzoekenden te begeleiden naar een rijbewijs B. Zo zijn er 1577 werkzoekenden via een samenwerking tussen VDAB en de erkende rijscholen aan een rijbewijs B geraakt in de periode 2022-2024. Maar de middelen hiervoor zijn nu geschrapt.
Bothuyne: ‘Een rijbewijs is voor veel jobs een belangrijke vereiste, vooral voor knelpuntberoepen. Toch zijn er steeds meer werkzoekenden die geen rijbewijs hebben. Het is belangrijk dat VDAB hierop inzet. Cd&v wil dat VDAB de werkzoekenden die een job willen en kunnen doen waar een rijbewijs bij nodig is, begeleidt en zelfs verplicht om de nodige opleidingen te volgen. Als een werkzoekende aangeeft zo’n job te willen doen, moet dat rijbewijs halen een verplicht onderdeel van zijn traject naar werk worden. VDAB moet voor het theoretisch rijbewijs de nodige online opleidingen voorzien. Voor het praktische gedeelte kan samengewerkt worden met werkgevers, rijscholen of lokale besturen. Doel moet zijn meer werkzoekenden met rijbewijs op de arbeidsmarkt te krijgen. Zo verlagen we de drempel naar een job echt.’
Openbaar vervoer? Of de fiets?
Mobiliteit is belangrijk op de arbeidsmarkt in Vlaanderen, en vaak kan het openbaar vervoer een oplossing zijn. Maar dat openbaar vervoer heeft beperkingen. Voor sommige beroepen is het gewoon absoluut noodzakelijk om over een rijbewijs B te beschikken, ook zijn er jobs met avond- of nachtwerk wanneer openbaar vervoer minder of geen optie is.
Niet alleen ontbreekt het aan een rijbewijs, vaak kunnen werkzoekenden zelfs niet fietsen. Terwijl zeker elektrische fietsen vaak een goed alternatief kunnen zijn om woon-werk-verkeer te organiseren. In Kruisem, waar Robrecht Bothuyne schepen voor werk is, starten ze daarom met een project waarbij leefloners op zoek naar werk een fiets-opleiding krijgen, in samenwerking met sociale economie. Bothuyne: ‘We bieden opleidingssessies en veilig tweedehands fiets-materiaal aan. Vaak zijn het anderstaligen dus voorzien we ook taalcoaching tijdens de opleiding. Doel is deze mensen zelfredzaam en mobiel te maken zodat ze vlotter aan de slag kunnen. Een rijbewijs is dan een volgende stap, indien ze een job willen doen die dit vereist.’
Cd&V stelt voor om in de samenwerkingsovereenkomsten tussen VDAB en de lokale besturen een pakket op te nemen waarbij rijbewijs- en fiets-opleidingen worden uitgewerkt en aangeboden.
