1 op 3 woningen in Vlaanderen is een appartement. Er zijn zowat 1 miljoen appartementen. Meer dan 1 op 4 is ronduit slecht geïsoleerd. Maar Vlaanderen slaagt er nauwelijks in om de renovaties van die appartementen op gang te trekken. Dat blijkt uit cijfers die Vlaams volksvertegenwoordiger Robrecht Bothuyne (cd&v) opvroeg.
Vlaanderen wil tegen 2050 voor elke Vlaming een energiezuinige woning. Die uitdaging is enorm. Niet alleen is meer dan de helft van onze woningen ouder dan 50 jaar, ook heeft nu nog maar zowat 10% van onze woningen een energielabel A. Er moet massaal gerenoveerd worden; jaarlijks minstens 100.000 woningen of appartementen. Daartoe moet het huidige renovatieritme verdrievoudigen.
Sinds de lancering van de Mijn VerbouwPremie is het aantal toegekende premies ieder jaar gestegen. Volgens berekeningen overschrijden we vandaag de kaap van 2 miljoen goedgekeurde premies sinds 2008, met een totale kostprijs voor de overheid van meer dan 1,5 miljard euro.
Federaal staan er belangrijke wijzigingen te gebeuren in de wetgeving m.b.t. de besluitvorming binnen een VME (vereniging van mede-eigenaars): de huidige regel dat beslissingen over renovaties genomen moeten worden met een tweederde meerderheid, zal men vervangen door een gewone meerderheid. Bothuyne: ‘Dit zal het besluitvormingsproces in de VME’s versnellen. Maar dan moeten we er Vlaams wel voor zorgen dat zo’n renovatie haalbaar en betaalbaar is.’
Om appartementsgebouwen systematisch te renoveren, startte de Vlaamse regering in mei 2023 voor het ondersteunen van een Renovatiemasterplan voor appartementsgebouwen. Via dat masterplan krijgen VME’s met minstens 15 wooneenheden een gedetailleerd totaaladvies: conditiestaat, meerjarenonderhoudsplan én een duurzaam renovatiescenario.
De financiële ondersteuning is stevig: tot 60 % van de kosten voor de opmaak van zo’n masterplan wordt gesubsidieerd.
De resultaten zijn echter vrij mager. Op iets meer dan 2 jaar zijn slechts 201 aanvragen ingediend en nog minder, 138, plannen zijn goedgekeurd. Bothuyne: ‘dat zijn in 2023 en 2024 gemiddeld 6 dossiers per maand. In de eerste helft van dit jaar is dat teruggevallen tot 3 dossiers per maand. In totaal zijn er zo 8214 appartementen betrokken. Maar dat is dus slechts een fractie van het doel. Hier moet dringend een tandje bij gestoken worden. Cd&v wil de aanvraagprocedure vereenvoudigen en versnellen en ook toegankelijk maken voor kleinere appartementsgebouwen. Want vaak tellen oudere appartementsgebouwen minder dan 15 eenheden.’
Voor wie na het masterplan de werken wil uitvoeren zijn er naast premies ook goedkope leningen via MijnVerbouwLening. Voor VME’s is dat 60.000 euro aan 1,5% rente, vermeerderd met 25.000 euro per wooneenheid. Maar tot vandaag zijn er nauwelijks zo’n leningen toegekend. Bothuyne: ‘de rente is een hinderpaal en niet iedere eigenaar van een appartement kan de terugbetaling aan in het gezinsbudget. Daarom stellen we voor het principe van de ‘noodkooplening’ in te voeren: voor wie een lager inkomen heeft in een te renoveren appartementsgebouw kan een achtergestelde lening voorzien worden die maar terugbetaald moet worden als het appartement veranderd van eigenaar. Zo maken we renovaties voor iedereen betaalbaar.’
